Η φράουλα ανήκει στο γένος Fragaria, είναι μέλος της οικογένειας Rosaceae και υπάρχουν πάνω από είκοσι είδη, το πιο συχνά καλλιεργούμενο είδος είναι το Fragaria x ananassa, που προέκυψε από διασταύρωση της ποικιλίας chiloensis (Χιλής) με την ποικιλία virginiana (Βιρτζίνια), η οποία έγινε από τον Γάλλο βιολόγο Antoine Nicolas Duchesne τον δέκατο όγδοο αιώνα.

Ανήκει στην ομάδα των μούρων, από τα πιο αγαπημένα φρούτα που καταναλώνεται συχνότερα ωμό, καλλιεργείται σε πολλές χώρες και σε διαφορετικές κλιματικές ζώνες, αναμφίβολα καλλιεργείται ευρέως στην εύκρατη κλιματική ζώνη.

Η περίοδος συγκομιδής του καρπού εμφανίζεται μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου στο βόρειο ημισφαίριο, συνήθως οι καρποί της είναι ευαίσθητοι και με γρήγορη καρποφορία, είναι χαμηλά σε θερμίδες (32 θερμίδες/100γρ.), περιέχουν σημαντική ποσότητα νερού (πάνω από 90%), 7% υδατάνθρακες, περίπου 2% φυτικές ίνες και λιγότερο από 1% πρωτεΐνες, και λίπος, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν πολλές βιοδραστικές ουσίες, όπως βιταμίνες, πολυφαινολικές ενώσεις, φυτικές ίνες, πηκτίνη, καθώς και ιχνοστοιχεία, γεγονός που κατατάσσουν το φρούτο ως προαγωγός υγείας.

Οι καρποί της φράουλας, λόγω της περιεκτικότητας σε πολυφαινολικές ενώσεις και βιταμίνη C, έχουν αντιοξειδωτική δράση, εμφανίζοντας ένα ευρύ φάσμα βιολογικών δράσεων, από αντιφλεγμονώδεις έως αντικαρκινικές, νευροεκφυλιστικές και αντιοξειδωτικές δραστηριότητες.

Όσον αφορά τη διατροφική και φυτοχημική σύνθεση, οι φράουλες περιέχουν λιποδιαλυτές βιταμίνες, συμπεριλαμβανομένων των καροτενοειδών, της βιταμίνης Α, της βιταμίνης Ε και της βιταμίνης Κ, αλλά μια από τις πτυχές μείζονος διατροφικής σημασίας είναι η υψηλή περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C και σε μικρότερο βαθμό, μια αρκετά καλή πηγή πολλών άλλων βιταμινών, όπως θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β6, επίσης ένα άλλο σημαντικό διατροφικό χαρακτηριστικό είναι η συγκέντρωση φυλλικού οξέος, επιπροσθέτως είναι αξιοσημείωτη πηγή μαγγανίου και καλή πηγή ιωδίου, μαγνησίου, χαλκού, σιδήρου και φωσφόρου, καθώς και βιοδραστικών ενώσεων όπως φλαβονοειδή, ανθοκυανίνες, φλαβανόλες, φλαβονόλες, φαινολικά οξέα και τερπένια.

Τα φαινολικά της φράουλας είναι πράγματι ικανά
(i) να αποτοξινώνουν τις ελεύθερες ρίζες που εμποδίζουν την παραγωγή τους,
(ii) να ρυθμίζουν την έκφραση των γονιδίων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό, την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και την αντιοξειδωτική άμυνα, και
(iii) να προστατεύουν και να επιδιορθώνουν τη βλάβη του DNA.

Tόσο η περιεκτικότητά τους σε διαιτητικές ίνες, όσο και σε φρουκτόζη μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα επιβραδύνοντας την πέψη, ενώ η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μπορεί να ελέγξει την πρόσληψη θερμίδων καθώς είναι αρκετά χορταστικές.

Παρακάτω βλέπετε την περιεκτικότητα σε διατροφικά συστατικά, ανά 100 γραμμάρια ωμού προϊόντος:

Η περιεκτικότητα της φρέσκιας φράουλας σε βιταμίνη C έχει μεγάλο εύρος, από 60 mg – 112,34 mg ανά 100 γραμμάρια. Αυτό επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως κλιματικούς και εδαφικούς, γονιμοποίηση και ποικιλία φράουλας, ηλικία φυτείας, περίοδος συγκομιδής, μέθοδος καλλιέργειας (βιολογική, συμβατική, ολοκληρωμένη, υδροπονική, τούνελ ή σε ανοιχτό αγρό) και συνθήκες αποθήκευσης μετά τη συγκομιδή. Η περιεκτικότητα σε βιταμίνη C στις βιολογικές φράουλες είναι πολύ συχνά σημαντικά υψηλότερη από ότι στα φρούτα της συμβατικής καλλιέργειας, καθώς μια μερίδα βιολογικής καλλιέργειας παρέχει 9-10% περισσότερη βιταμίνη C από τη συμβατική.

Στη μεγάλη προοπτική μελέτη Nurses’ Health Study (NHS), που ξεκίνησε το 1976 με 490.802 συμμετέχοντες, φάνηκε πως η υψηλότερη κατανάλωση μούρων του γένους Rosaceae, συμπεριλαμβανομένης και της φράουλας, συσχετίστηκε με προστατευτική δράση έναντι του καρκίνου του οισοφάγου, του καρκίνου της κεφαλής και του φάρυγγα, σε σύγκριση με χαμηλότερη πρόσληψη.

Η φράουλα είναι πολύ ευαίσθητη μετά τη συγκομιδή της και αυτό έχει ως αποτέλεσμα απώλειες πάνω από το 50% της σοδειάς, έτσι για πολλά χρόνια χρησιμοποιούνταν συνθετικά χημικά για να αυξήσουν την διάρκεια αποθήκευσής της. Όμως λόγω θεμάτων ασφάλειας, η χρήση χημικών ουσιών μετά τη συγκομιδή είναι πολύ περιορισμένη και ως εκ τούτου, τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται εναλλακτικές στρατηγικές, όπως ενίσχυση της φυσικής αντίστασης. Σε αυτή τη διαδικασία χρησιμοποιούνται 2 φυτοχημικά, το σαλικυλικό οξύ και ο ιασμονικός μεθυλεστέρας.

Η φράουλα ανήκει στα τρόφιμα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αλλεργική αντίδραση, σε άτομα με ευαισθησία, καθώς χαρακτηρίζεται από υψηλή περιεκτικότητα σε ισταμίνη ή ουσίες που απελευθερώνουν ισταμίνη και αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος να καταναλώνεται με μέτρο από ευπαθή ομάδες, όπως τα παιδιά, τις εγκύους και τα άτομα της τρίτης ηλικίας, καθώς οι τελευταίοι ενδεχομένως να καταναλώνουν φάρμακα και να αλληλεπιδρούν (πχ. αντιβιοτικά, αντιπηκτικά κ.ά) ή προβλήματα υγείας (πχ. εκκολπωματίτιδα).
Κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν, ότι οι καρποί φράουλας που έχουν λευκό χρώμα, δεν εγείρουν αλλεργία, καθώς δεν περιέχουν το αλλεργιογόνο (Fra a 1), όμως δεν περιέχουν και πολλά από τα οφέλη που προσδίδει το κόκκινο χρώμα (φλαβονοειδή).

Οι φράουλες καταναλώνονται συχνότερα φρέσκες. Ωστόσο, μπορούν να αποξηρανθούν, να καταψυχθούν, να συντηρηθούν σε κονσέρβες, να γίνουν μαρμελάδες και ζελέ. Οι φράουλες προστίθενται συνήθως στα γαλακτοκομικά προϊόντα για την παρασκευή γιαουρτιών, μιλκσέικ, παγωτού, smoothies και χρησιμοποιούνται συχνά σε αρτοσκευάσματα και πίτες.
Η φράουλα ανήκει στα έρποντα φυτά, γι` αυτό θα πρέπει πριν καταναλωθούν οι καρποί της, να πλένονται επιμελώς για την αποφυγή δυσάρεστων συμβάντων (πχ. ηπατίτιδα Α).

Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού σας.

Βιβλιογραφία